Ben je een EU-burger en wil je meer dan drie maanden werken in België?

Als EU-burger kan je onmiddellijk beginnen werken. Er zijn wel een aantal administratieve stappen die je zo snel mogelijk in orde moet brengen om je verblijfssituatie te regelen, ook al ben je al begonnen met werken. 

Bij aankomst in België ben je verplicht om je binnen de 10 werkdagen aan te melden bij de gemeente, waar je een aankomstverklaring zal ontvangen. Die is drie maanden geldig. Wil je verblijven in de gemeente moet je ook een inschrijvingsverklaring (bijlage 19) aanvragen. 

Als je een EU-burger bent kan je pas een bijlage 19 aanvragen als je alle nodige documenten voorlegt die bewijzen dat je je recht op vrij verkeer van personen binnen de EU uitoefent. Beschik je bij aankomst al over deze documenten, hoef je geen aankomstverklaring meer te doen.

Let op: het ontbreken van een bijlage 19 (inschrijvingsverklaring bij de gemeente) geen voldoende reden voor een werkgever om je te weigeren.

Let op: Nadat je de bijlage 19 is aangemaakt zal de gemeente vragen aan de wijkagent om te controleren of je echt woont op het adres dat je hebt opgegeven. Enkel als de wijkagent kan bevestigen dat je echt woont op je verblijfsadres wordt je ingeschreven in het vreemdelingenregister. Om het werk van de wijkagent te vergemakkelijken en voor een snelle inschrijving, is het erg belangrijk om je volledige naam duidelijk bij je deurbel en op je brievenbus te noteren.

Welke bewijsstukken moet je laten zien?

Ben je een EU-burger en wil je minder dan drie maanden werken in België?

Als je minder dan 3 maanden in België komt werken moet de volgende stappen zetten:

• Je meldt je binnen de 10 werkdagen na binnenkomst in België aan bij de gemeente voor een “aankomstverklaring”.
• Je bewijst dat je een Zwitser, unie of EER burger bent (best via paspoort of identiteitskaart).
• Je neemt een pasfoto en je adres in België mee
• De gemeente overhandigt je een bijlage 3ter (NL – FR) melding van aanwezigheid. Hierop staat ook je verblijfsadres vermeld.
• Er komt geen woonstcontrole door de wijkagent.
• Je wordt niet ingeschreven in het rijksregister

Telkens je opnieuw naar België komt werken voor maximaal drie maanden moet je deze stappen zetten.

Je hoeft dit niet zelf te doen als je verblijft in een logeer gelegenheid die onderworpen is aan de wetgeving betreffende de controle op reizigers. (Bijvoorbeeld: hotel, pension, …) Ook als je in een ziekenhuis of gevangenis verblijft ben je niet verplicht dit te doen.

Als je je niet meldt binnen de 10 werkdagen kun je een boete van €200 krijgen. 

Kan een werkgever me al aanwerven als mijn verblijf nog niet in orde is?

Ja.

Om je arbeidsovereenkomst te registreren, moet je werkgever je inschrijven bij de sociale zekerheid. Dit gebeurt normaal met behulp van een rijksregisternummer. Maar als je woonadres in België nog niet volledig in orde is, heb je nog geen rijksregisternummer. In dat geval kan je werkgever een Bisnummer aanvragen bij de bevoegde autoriteiten via belgianIDpro. Zodra dit nummer is toegekend, kan je werkgever je inschrijven bij de sociale zekerheid en kan je beginnen te werken.

Let op!
Dit betekent niet dat je je niet meer bij de gemeente moet registreren. Je moet nog steeds de verblijfsprocedure volgen die wordt vermeld om volledig in orde te zijn met je verblijf (aanvragen bijlage 19).

• NL: Unieburger (vrij personenverkeer) | Vreemdelingenrecht.be
• FR: https://www.adde.be/ressources/fiches-pratiques/citoyens-union-europeenne/dispositions-relatives-a-certaines-categories-detrangers-les-citoyens-de-lunion

Je werkgever is wettelijk in orde en kan niet worden gesanctioneerd als jij je verblijf nog niet hebt geregeld. Jij kan daarentegen wel gesanctioneerd worden als je niet in orde bent, ook al wordt dat momenteel niet strikt toegepast.

Als ik stop met werken kan ik dan mijn verblijfskaart verliezen?

Ja, de eerste 5 jaar kan je verblijfskaart E ingetrokken worden indien je niet meer aan je verblijfsvoorwaarden voldoet. Als je dus niet meer werkt of niet langer zelfstandige bent.

Als je minder dan 5 jaar in België verblijft met een verblijfskaart E en je langer dan 3 maanden beroep doet op het OCMW of andere sociale steun dan ben je ten laste van de sociale zekerheid. Dienst Vreemdelingenzaken kan dan beslissen om je verblijfsrecht in te trekken.

Als je je werk verliest en je moet beroep doen op het OCMW om rond te komen dan kan dit maximaal drie maanden probleemloos. 

Doe je toch langer dan drie maanden beroep op OCMW steun dan zal vanaf de vierde maand Dienst Vreemdelingenzaken worden geïnformeerd en die kan dan beslissen om je verblijf in te trekken maar dit is niet automatisch. Als Dienst Vreemdelingen Zaken beslist om te onderzoeken of je nog aan de verblijfsvoorwaarden voldoet dan zal je worden geïnformeerd en kan je je verdedigen.

Je hebt even genoten van OCMW steun maar vond je een nieuwe job. Dan kun je eventueel beslissen om de ontvangen steun (deels) terug te betalen. Dit om te vermijden dat bij het hernieuwen van je verblijfsrecht problemen zouden ontstaan.  Dit is echter niet verplicht.

Heb je je verblijfsrecht verloren maar vind je toch nieuw werk? Dan kun je opnieuw een verblijf aanvragen voor meer dan drie maanden zoals hierboven uitgelegd.

Let op: in sommige situaties kan je toch je verblijf behouden:

• Indien je tijdelijk arbeidsongeschikt ben wegens ziekte of ongeval

OF

• indien je meer dan 1 jaar hebt gewerkt en nadien onvrijwillig werkloos wordt (je moet je wel inschrijven bij een arbeidsbemiddelingsdienst (VDAB, Actiris, Forem).
• Indien je minder dan 1 jaar hebt gewerkt (tijdelijk contract of onvrijwillig werkloos) zal je nog 6 maanden je werknemersstatuut behouden. Je moet je wel inschrijven bij een arbeidsbemiddelingsdienst (VDAB, Actiris, Forem).
• Indien je start met een beroepsopleiding. (geen verband vereist met de voorafgaande beroepsactiviteiten, tenzij bij vrijwillige werkloosheid)

Kan ik werken als grensarbeider?

Ja

Een grensarbeider is iemand die woont in één van de buurlanden van België (Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Groothertogdom Luxemburg) maar die komt werken in België voor een Belgische werkgever.

Je hebt geen arbeidskaart of arbeidsvergunning arbeidskaart nodig. Je zal natuurlijk wel een geldig verblijf in één van de buurlanden moeten kunnen voorleggen of bekomen.

Je moet je aanwezigheid in België melden aan de gemeente in België waar je gaat werken. Dit doe je door naar de gemeente te gaan waar je gaat werken met een pasfoto, je identiteitsdocumenten en je arbeidscontract waarin vermeld staat dat je in België komt werken als grensarbeider. De gemeente zal je dan onmiddellijk het nodig document (een bijlage 15) meegeven.

Woon je in een buurland van België maar werk je in België en beslis je om te verhuizen naar België? Dan moet je de procedure volgen die hierboven is weergegeven onder het thema “Ben je een EU-burger en wil je meer dan drie maanden werken in België?” Je zal je moeten inschrijven in de gemeente in België waar je gaat wonen. Je zal bij je inschrijving naast andere documenten ook je arbeidscontract  moeten voorleggen.

Meer informatie over grensarbeid vind je hier voor Nederland, Duitsland en Groothertogdom Luxemburg.